ADVERTISEMENT

Prema dokumentu, „Bosna i Hercegovina se pridružila Vijeću Evrope 24. aprila 2002. godine. Time je preuzela i obavezala se da će poštovati niz posebnih obaveza koje su navedene u Mišljenju 234 (2002) ‘Zahtjev Bosne i Hercegovine za članstvo u Vijeću Evrope’ Parlamentarne skupštine.“

Skupština Vijeća Evrope u svojoj Rezoluciji 2574 (2024) „Ispunjavanje obaveza i preuzetih obaveza Bosne i Hercegovine“ ponavlja „svoju punu podršku državi Bosni i Hercegovini i svim njenim građanima te poziva sve države članice Vijeća Evrope da poštuju ustavni i pravni poredak, suverenitet i teritorijalni integritet zemlje.“

U rezoluciji se izražava zabrinutost zbog „nedavnih dešavanja u Bosni i Hercegovini, obilježenih napadima na državu, vladavinu prava i institucije uspostavljene nakon Općeg okvirnog sporazuma za mir (‘Dejtonski mirovni sporazum’).“ Ipak, dokument ističe da „postoji razlog za nadu u svjetlu nedavnih odluka koje su preokrenule neke od ovih zabrinutosti.“

Posebna pažnja posvećena je Republici Srpskoj i Miloradu Dodiku. Dana 6. augusta 2025. godine, „nakon odluke Suda prvog stepena Bosne i Hercegovine da tadašnjeg predsjednika Republike Srpske, gospodina Milorada Dodika, osudi na kaznu zatvora u trajanju od jedne godine (kasnije preinačenu u novčanu kaznu) i izrekne zabranu obavljanja javne funkcije u trajanju od šest godina zbog nepoštivanja odluka visokog predstavnika, Centralna izborna komisija poništila je predsjednički mandat gospodina Dodika. Kao posljedica toga, prijevremeni izbori za predsjednika Republike Srpske održani su 23. novembra 2025. godine.“

Skupština ocjenjuje da su „prijevremeni predsjednički izbori bili ‘uglavnom dobro organizirani (…) uprkos određenim nepravilnostima’, posebno u pogledu tajnosti glasanja.“ Naglašava se da je pravni okvir, „izmijenjen u martu 2024. godine radi unapređenja integriteta i transparentnosti izbornog procesa, postepeno provodi.“ Pozdravlja se i činjenica da ove reforme trebaju uskladiti izborni zakon sa evropskim standardima i preporukama OSCE/ODIHR-a, GRECO-a i Venecijanske komisije.

Dokument posebno ističe postignuća vlasti Republike Srpske: „Skupština također sa zadovoljstvom konstatuje da su vlasti Republike Srpske poništile entitetske zakone usvojene u periodu od 2023. do 2025. godine koji su proglašeni neustavnim od strane Ustavnog suda, uključujući poseban izborni zakon Republike Srpske; zakone o nepokretnoj imovini koja se koristi za funkcionisanje javnih organa; o neprimjenjivanju odluka Ustavnog suda Bosne i Hercegovine; o zabrani djelovanja ‘vanustavnih institucija Bosne i Hercegovine’ na teritoriji Republike Srpske; izmjene Krivičnog zakona Republike Srpske; te zakon o posebnom Visokom sudskom i tužilačkom vijeću za entitet.“

Skupština poziva vlasti RS-a „da bez odlaganja pokrenu postupak imenovanja (preostalih mjesta) sudija u Ustavni sud Bosne i Hercegovine, u skladu s ustavnim i relevantnim zakonskim okvirom, s ciljem osiguranja punog funkcionisanja, institucionalne stabilnosti i djelotvornog izvršavanja ustavnog mandata Suda.“

U rezoluciji se ponovo naglašava obaveza BiH da reformiše izborno zakonodavstvo, posebno u kontekstu presude Sejdić-Finci i presude Velikog vijeća Evropskog suda za ljudska prava u predmetu Kovačević. Skupština pozdravlja „formiranje radne grupe za pripremu amandmana na Ustav Bosne i Hercegovine i nacrta Zakona o izmjenama i dopunama Izbornog zakona Bosne i Hercegovine“ te poziva političke stranke „da postignu dogovor o ovim izmjenama kako bi se ustavni i zakonodavni okvir uskladio sa zahtjevima Evropske konvencije o ljudskim pravima (ETS br. 5).“

Dalje, Skupština Vijeća Evrope naglašava potrebu da BiH usvoji „paket reformi koje bi unaprijedile funkcionalnost državnih institucija, uključujući osiguranje da institucionalna arhitektura omogućava djelotvorno učešće i donošenje odluka predstavnika svih konstitutivnih naroda u skladu s modelom podjele vlasti uspostavljenim Dejtonskim mirovnim sporazumom, te da pronađu održivo rješenje za pitanje državne imovine.“

Pored toga, Skupština poziva Predsjedništvo BiH „da, u skladu sa zahtjevima pravičnosti i transparentnosti, okonča postupak izbora sudije Evropskog suda za ljudska prava u odnosu na Bosnu i Hercegovinu te da bez daljnjeg odlaganja dostavi Skupštini listu od tri kvalificirana kandidata.“

Na kraju, Vijeće Evrope ohrabruje vlasti BiH „da nastave saradnju s Vijećem Evrope, posebno s Venecijanskom komisijom, te da koriste njenu stručnost u izbornim i ustavnim reformama.“ Skupština odlučuje da „nastavi pratiti aktuelna dešavanja u okviru svoje nadzorne procedure.“