Sjedinjene Američke Države razmatraju mogućnost da rasporede nuklearno oružje u dodatnim evropskim državama NATO-a, u okviru nastojanja da ojačaju bezbjednosne garancije saveznicima u Evropi, piše "Financial times" (FT).
ADVERTISEMENT
Američki zvaničnici su pokazali otvorenost da razmotre proširenje postojećeg sistema nuklearnog dijeljenja, koji trenutno obuhvata šest evropskih država u kojima su stacionirani avioni sposobni za nošenje nuklearnog naoružanja, rekle su za FT tri osobe upoznate sa razgovorima o tome.
Razgovori, koji se vode u strogo povjerljivom okviru i ne moraju nužno dovesti do konkretnih promjena, uslijedili su u trenutku pojačane zabrinutosti evropskih saveznika zbog mogućeg smanjenja američkog vojnog prisustva na kontinentu, navodi list.
Prema riječima izvora, razmatra se mogućnost da dodatne zemlje postanu domaćini tzv. aviona dvostruke sposobnosti (DCA), koji mogu da nose nuklearno oružje, dok su pojedine države na istočnom krilu NATO-a, uključujući Poljsku i baltičke zemlje, već zainteresovane da budu domaćini baza DCA.
Poljski zvaničnici su u više navrata javno govorili o želji da Poljska postane domaćin nuklearnog oružja.
Bivši predsjednik Poljske Andrzej Duda pozvao je Sjedinjene Američke Države da prošire inicijativu DCA na teritoriju Poljske, dok se Varšava ove godine pridružila i francuskoj inicijativi za razmatranje mogućnosti privremenog premještanja dijelova sistema nuklearnog odvraćanja u savezničke evropske zemlje.
Iako su evropske članice NATO-a preuzele obavezu da povećaju izdvajanja za odbranu i ojačaju konvencionalne kapacitete, nuklearni „kišobran“ i dalje se smatra ključnim elementom odvraćanja.
Generalni sekretar NATO-a Mark Rutte izjavio je nakon sastanka ministara spoljnih poslova Alijanse da postoji "opšte razumijevanje" da, iako će se SAD više fokusirati na druge regione, ukupno odvraćanje i odbrana u Evropi moraju ostati na istom nivou.
"Ako bi neko bio toliko nepromišljen da nas napadne, odgovor bi bio razarajući", poručio je Rutte.
Program nuklearnog dijeljenja NATO-a trenutno obuhvata Belgiju, Njemačku, Italiju, Holandiju, Tursku i Veliku Britaniju, čije su snage ovlašćene da budu domaćini američkih aviona dvostruke sposobnosti (DCA) i unaprijed raspoređenih nuklearnih bombi.
Oružje je pod kontrolom Sjedinjenih Američkih Država, koje zadržavaju isključivo pravo odlučivanja o njegovoj upotrebi.