Predsjednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Trump izjavio je da je, kao i prema objavi specijalnog izaslanika za zapadnu Aziju Stevea Witkoffa, zvanično počela nova faza mirovnog plana za Gazu od 20 tačaka.
ADVERTISEMENT
Trump je na mreži Truth Social napisao da je od uspostavljanja primirja njegov tim pomogao isporuku, kako je rekao, “rekordnih količina humanitarne pomoći Gazi”, koje su do civila stigle “istorijskom brzinom i obimom”, uz priznanje Ujedinjenih nacija. Prema njegovim riječima, ti rezultati postavili su temelje za novu fazu plana.
On je dodao da, kao predsjednik Odbora za mir, podržava novoimenovanu palestinsku tehnokratsku vladu, Nacionalni komitet za upravljanje Gazom, koji bi, uz podršku Visokog predstavnika Odbora, trebalo da upravlja tom teritorijom tokom tranzicionog perioda.
- Ovi palestinski lideri su nepokolebljivo posvećeni mirnoj budućnosti - rekao je Trump.
Takođe je naveo i da će, uz podršku Egipta, Turske i Katara, biti obezbijeđen sveobuhvatan sporazum o demilitarizaciji sa Hamasom, uključujući predaju oružja i demontažu svih tunela.
On je poručio da Hamas mora odmah da ispuni svoje obaveze, uključujući vraćanje posljednjeg tela Izraelu i nastavak potpune demilitarizacije.
Visoki zvaničnik Hamasa Taher al-Nunu pozdravio je juče američku objavu o početku druge faze sporazuma o prekidu vatre između Hamasa i Izraela, čiji je cilj bio okončanje sukoba u Pojasu Gaze. Nunu, koji je savjetnik šefa političkog biroa Hamasa, pozdravio je osnivanje tehnokratskog odbora i naglasio potrebu za ponovnim otvaranjem prelaza Rafa, čime bi se omogućio ulazak humanitarne pomoći u Gazu, kao i povlačenjem izraelskih snaga, prenosi iranska mreža Pres TV.
Članovi Nacionalnog komiteta za upravljanje Gazom (NCAG) održali su u četvrtak svoj prvi sastanak u Kairu, rekao je neimenovani arapski diplomata, prenio je sinoć Times of Israel. Komitetu od 15 palestinskih tehnokrata, na čelu sa bivšim zamjenikom ministra Palestinske uprave Alijem Šatom, pridružio se Nikolaj Mladenov, koji će nadgledati njihov rad u ime Odbora za mir na čijem čelu je američki predsjednik Donald Trump.
Prva faza sporazuma o Gazi počela je 10. oktobra 2025. godine razmjenom izraelskih zarobljenika za otete Palestince, kao i povlačenjem izraelske vojske na takozvanu Žutu liniju.
Izrael pomjerio Žutu liniju dublje u Gazu?
Izrael je na više lokacija pomjerio betonske blokove koji označavaju takozvanu Žutu liniju kontrole nakon prekida vatre, čime je linija na terenu pomjerena dublje u Pojas Gaze, pokazala je analiza satelitskih snimaka koju je objavio BBC.
Prema snimcima, izraelske snage su u najmanje tri oblasti prvo postavile markere, a zatim ih pomjerile dublje u teritoriju Gaze.
Ukupno je pomjereno 16 položaja u područjima Beit Lahije, Džabalije i naselja Al-Tufah.
U Al-Tufahu su, između 27. novembra i 25. decembra, blokovi pomjereni u prosjeku oko 295 metara dublje unutar Pojasa.
BBC je mapirao ukupno 221 marker, navodeći da je više od polovine postavljeno znatno dublje nego što je linija označena na izraelskim vojnim mapama.
Istovremeno, analiza do 11. januara pokazuje da oko 10 kilometara Žute linije ostaje neobilježeno na terenu više od tri mjeseca od početka primirja.
Izraelske odbrambene snage (IDF) odbacile su tvrdnje da je Žuta linija pomjerena ili da su je njihove trupe prešle, navodeći da se vizuelno obilježavanje vrši u skladu sa uslovima na terenu i operativnim procjenama.
Ministar odbrane Israel Katz u oktobru je upozorio da će svako ko pređe Žutu liniju biti meta napada.
Od tada je, prema analizi BBC -ja, zabilježeno najmanje 69 incidenata u kojima je pucano na osobe koje su prešle liniju.
U više slučajeva došlo je do smrti civila u blizini pomjerenih markera, dok IDF navodi da je dejstvovao protiv "sumnjivih osoba" i da ispituje pojedine incidente.
Satelitski i video-snimci takođe prikazuju izraelska vojna vozila koja djeluju iza mapirane Žute linije, kao i rušenje objekata u njenoj blizini.
IDF je saopštio da demontira mrežu tunela Hamasa, navodeći da takve operacije mogu da dovedu do urušavanja zgrada sa obe strane linije.
Bezbjednosni analitičari ocjenjuju da pomjeranje fizičkih markera omogućava promjenu faktičke kontrole prostora bez formalnog mijenjanja linije na mapama, dok izraelski izvori navode da postavljanje blokova može da zavisi od terenskih i tehničkih uslova.