Lideri Evropske narodne partije (EPP) usvojili su na sastanku u Zagrebu rezoluciju kojom se demografska obnova definiše kao „treća velika tranzicija“ Evropske unije, ravnopravna sa zelenom i digitalnom tranzicijom. U dokumentu, pokrenutom na inicijativu HDZ-a, upozorava se da od demografske vitalnosti direktno zavise konkurentnost, prosperitet i strateška težina Unije.
ADVERTISEMENT
Alarmantni podaci i gubitak globalnog uticaja
Navodi se da se Evropa suočava sa dubokim demografskim izazovom koji karakterišu starenje stanovništva, depopulacija i uporno niske stope nataliteta. Izveštaj ističe zabrinjavajuće statistike: Stope fertiliteta u svim državama članicama pale su ispod nivoa smjene generacija (2,1 dijete po ženi) i kreću se između 1,06 i 1,81, sa prosjekom od oko 1,38.
Ako se sadašnji trendovi nastave, predviđa se da će Evropska unija do 2070. godine činiti samo oko 4% svjetske populacije, dok je početkom 20. vijeka činila skoro četvrtinu.
Ovakvi trendovi stvaraju sve veći pritisak na penzione sisteme, tržišta rada i zdravstvo širom Evrope.
Stanovanje i „Evropska kartica za velike porodice“
EPP naglašava da odluka o zasnivanju porodice zavisi od društvenih normi i okruženja barem onoliko koliko i od nivoa prihoda.
Među ključnim predloženim mjerama su: Pristupačno stanovanje: Prepoznato kao centralni izazov; predlažu se poreska oslobođenja za mlade prilikom kupovine prvog doma; Podrška velikim porodicama: EPP poziva na uvođenje specijalne „Evropske kartice za velike porodice“ (European Large Families Card) koja bi porodicama sa troje ili više djece omogućila poreske olakšice, obrazovne prednosti i popuste na transportne i kulturne usluge širom EU; Ulaganje u najmlađe: Predlaže se uvođenje „Evropskog mjerila za ulaganje u djecu“ (European Child Investment Benchmark) kako bi se osiguralo da podrška ranom djetinjstvu i obrazovanju ostane prioritet u nacionalnim budžetima.
Migracije i inicijativa „Povratak u Evropu“
Iako konstatuju da dobro vođena imigracija može doprinijeti ekonomskoj vitalnosti, u dokumentu stranke EPP kažu da ona ne smije postati zamjena za sopstvenu demografsku obnovu Evrope.
U tom kontekstu, EPP predlaže privlačenje evropskih talenata - pokretanje inicijative „Povratak u Evropu“ usmjerene na Evropljane u trećim zemljama, uz poreske podsticaje i ubrzano priznavanje kvalifikacija.
Najavljuje se upravljanje migracijama i insistira na čvrstom i realnom upravljanju tokovima uz obaveznu integraciju, učenje jezika i građansko vaspitanje.
Demografija u središtu politike EU
Rezolucija zahtijeva da demografija postane sastavni dio svih glavnih evropskih politika. Poziva se na uvrštavanje demografskih izazova među kriterijume za koheziona sredstva u narednom budžetskom periodu (2028–2034) i afirmaciju „prava na ostanak“ kao ključnog principa za regione pogođene depopulacijom.
„Društvo koje se ne obnavlja ne može ostati samouvjereno, dinamično ili slobodno“, zaključuje se u dokumentu, uz poruku da je demografska obnova civilizacijska odgovornost.