Opština Vareš i Dom zdravlja Vareš demantovali su danas navode koji su se pojavili u pojedinim medijima u vezi s nalazima o navodnom trovanju olovom na području ove opštine, naglašavajući da se u javnosti iznose nepotpune i pogrešno interpretirane informacije.
ADVERTISEMENT
Kako je saopšteno, u januaru 2026. godine organizovano je prošireno i nasumično testiranje krvi stanovništva na području mjesnih zajednica Opštine Vareš, uz finansijsku podršku kompanije DPMetals BH i organizaciju nadležnih zdravstvenih institucija.
Iz Opštine Vareš navode da je cilj ovakvog pristupa dobiti cjelovitiju i objektivniju sliku stanja na terenu. Nakon završetka obrade svih rezultata planirano je objedinjavanje podataka, njihovo mapiranje te stručna analiza koju će provesti specijalisti iz oblasti toksikologije, interne medicine i drugih relevantnih oblasti. Tek nakon završene stručne analize i interpretacije, utvrđene činjenice biće pravovremeno podijeljene s javnošću.
Istovremeno, iz Opštine i Doma zdravlja pozvali su sve aktere u javnom prostoru da se pridržavaju profesionalnog i odgovornog pristupa, te da se oslanjaju isključivo na zvanične i verificirane podatke i nalaze nadležnih institucija. Naglašeno je i da će sve nove informacije i rezultati biti objavljivani isključivo putem pisanih saopštenja, nakon stručne obrade i potvrde relevantnih institucija.
U saopštenju je dat i detaljan pregled dosad preduzetih aktivnosti u okviru provođenja Akcionog plana, institucionalnih mjera i nalaza u vezi s biomonitoringom olova na području Opštine Vareš, a sve na osnovu zvanične dokumentacije nadležnih institucija i laboratorijskih izvještaja.
Nakon promjene operatera projekta u septembru 2025. godine, inicijativa mjesnih zajednica Pržići, Daštansko i Mir za provođenje biomonitoringa ponovo je aktuelizovana. Testiranja su finansijski podržana od strane novog operatera DPMetals BH, dok su u potpunosti organizovana i provedena kroz nadležne zdravstvene institucije.
U novembru 2025. godine, na inicijativu lokalnih zajednica i u koordinaciji s Opštinom Vareš, Dom zdravlja Vareš organizovao je uzimanje 44 uzorka krvi stanovnika mjesne zajednice Pržići radi analize prisustva olova, uz finansijsku podršku DPMetals BH.
Dom zdravlja Vareš samostalno je organizovao uzorkovanje, odabrao ovlaštenu i certificiranu laboratoriju te proveo analize prema metodologiji Medicover Diagnostics / IMD Berlin.
Početkom decembra 2025. godine Dom zdravlja Vareš zaprimio je rezultate analiza. Kod 17 od ukupno 44 osobe izmjerene vrijednosti olova bile su iznad referentne vrijednosti laboratorije od 28 µg/L, koja predstavlja statističku referencu, odnosno 85. percentil populacije, a ne zdravstveni prag.
Kako je pojašnjeno u saopštenju, zbog činjenice da su rezultati izraženi u µg/L, dok se međunarodne smjernice najčešće navode u µg/dL, u javnosti je došlo do konfuzije u tumačenju podataka. Preračunom mjernih jedinica, izmjerene vrijednosti odgovaraju rasponu od približno 2 do 12 µg/dL. Samo tri uzorka prelazila su vrijednost od 50 µg/L, odnosno 5 µg/dL, što se u javnozdravstvenim smjernicama koristi kao signal za pokretanje dodatne istrage mogućih izvora izloženosti, a ne kao pokazatelj akutnog trovanja.
Na osnovu tih nalaza, Dom zdravlja Vareš obavijestio je nadležne zdravstvene institucije, čime je pokrenuta zvanična epidemiološka procjena i u proces uključen Institut za zdravlje i sigurnost hrane Zenica.
Nakon epidemiološkog izvida Instituta za zdravlje i sigurnost hrane Zenica, provedenog 5. decembra 2025. godine, Opština Vareš formirala je Akcioni tim radi koordinacije daljih aktivnosti.
Akcioni tim čine Opština Vareš kao koordinator aktivnosti, Dom zdravlja Vareš, predstavnici mjesnih zajednica Pržići, Daštansko i Mir, kao i predstavnici kompanije DPMetals BH, isključivo u ulozi finansijske podrške dodatnim analizama. Stručne smjernice i redoslijed svih testiranja definisao je Institut za zdravlje i sigurnost hrane Zenica.
U periodu od decembra 2025. do januara 2026. godine, u skladu s Akcionim planom, provedena su dodatna ispitivanja. Analize vode za piće pokazale su da su svi uzorci u skladu s važećim propisima, a prisustvo olova bilo je ispod granice detekcije. U svim uzorcima sirovog mlijeka olovo nije detektovano.
Ispitivanja povrća i prerađevina pokazala su da su svi uzorci u skladu s referentnim vrijednostima, osim jednog uzorka tikve na jednoj lokaciji, za koji se dalji koraci provode u skladu s preporukama nadležnih institucija. Uzorci kućne prašine su uzeti, a analiza je u toku. Takođe, mjerenja kvaliteta vazduha i prašine, kao i laboratorijske analize, još su u toku. Kada je riječ o tlu, dio uzorkovanja je završen, dok će preostali dio biti realizovan u skladu s vremenskim uslovima i preporukama stručnih institucija.
Na kraju je ponovljeno da Opština Vareš i Dom zdravlja Vareš neće davati pojedinačne izjave, komentare niti tumačenja izvan zvaničnih pisanih saopštenja.